چاپ

گروه اجتماعی: عبارات و ضرب المثل‌های مربوط به خنده کم نیستند؛ «خنده بر هر درد بی‌درمان دواست» یا «بخند تا دنیا بهت بخنده». تحقیقات زیادی درباره‌ی خنده و تأثیرات زیاد آن انجام شده است. سال‌ها قبل یک پزشک هندی که به تأثیرات مثبت خنده پی برده بود، مردم را یک جا جمع می‌کرد و آن‌ها را به زور می‌خنداند. همان وقت اولین کلوپ خنده در سال ۱۹۹۵ در هندوستان دایر شد. بعد‌ها نمونه‌ی این کلو‌پ‌ها در سراسر جهان افتتاح شد.

این روز‌ها همه می‌دانند که اگر شاد نباشند و از کنار بعضی چیز‌ها بی‌خیال نگذرند، خودشان ضرر می‌کنند. اما گریه چطور؟ آیا اشک فایده‌ای برای بدن دارد؟ متأسفانه تحقیقات کمی درباره‌ی فواید گریه کردن انجام شده است. تأثیر درمانی تحریک غدد اشکی یا گریه‌ی الکی هنوز مشکوک است. شاید علتش این است که از نظر اخلاقی درست نیست به کسی بگوییم که مادرت فوت کرده، بعد قطرات اشکی که از سر دل‌سوزی و مرور خاطرات گذشته جاری می‌شود را با اشک ناشی از خرد کردن پیاز مقایسه کنیم و ببینیم چه تفاوت‌هایی دارد!

مطالعات زیادی درباره‌ی تأثیرات درمانی خنده نوشته شده است. خنده سطح هورمون‌های استرس را کم می‌کند، سطح ایمنوگلوبین‌ها و آنتی‌بادی‌ها را بالا می‌برد و فشار خون را پایین می‌آورد. اعصاب صورت، ماهیچه‌های شکم و پشت را آرام می‌کند؛ به‌طوری‌که بعد از بیرون آمدن از کلوپ خنده هیچ دردی در بدن احساس نمی‌شود. اما خنده یک روی دیگر هم دارد. شاید فکر کنید بیش‌تر حمله‌های آسمی به خاطر گرد گل‌ها و گیاهان، گرد و خاک و قارچ و رطوبت باشد اما اشتباه می‌کنید. مطالعاتی که در مراکز پزشکی دانشگاه نیویورک انجام شده، نشان داده است که بیش‌ترین علت حملات آسمی خنده است. گریه و خنده هر پاسخی به هیجانات و احساساتی مانند هیجان، شادی، ناامیدی و خستگی هستند. نباید تصور کنیم یکی خوب و یکی بد است.

انواع اشک
به کلاس اشک‌شناسی خوش آمدید. ما سه نوع اشک داریم؛ اشک مدام که باعث می‌شود چشم‌ها همیشه مرطوب باشند، اشک غیر ارادی که در اثر یک ماده‌ی محرک مانند دود، فلفل یا پیاز ایجاد می‌شود و اشک احساسی یا روانی، انسان تنها مخلوقی است که اشک احساسی می‌ریزد هر چند به نظر می‌رسد که فیل‌ها و میمون‌ها هم گریه می‌کنند. سایر پستانداران هم گریه‌ی غیر عادی دارند. درباره‌ی اشک تمساح هم بگوییم، تمساح‌های آب شور فقط به خاطر این‌که خودشان را از شر آب و نمک اضافه خلاص کنند گریه می‌کنند.

ارتباط سوز دل با پروتئین
چند سال قبل یک متخصص بیوشیمی دریافت اشک احساسی نسبت به گریه‌ی غیر ارادی ۲۴ درصد بیش‌تر پروتئین دارد. اشک‌ها فقط آب و نمک نیستند بلکه آن‌ها حاوی لئوسین انکفالین، آندر‌فین که درد را کم می‌کند و هورمون‌هایی مانند پرولاکتین و آدرنوکورتیکو تروپیک هورمون که در زمان استرس تولید می‌شوند، هستند. بنابراین، اشک می‌تواند عکس العمل طبیعی بدن برای بیرون ریختن هورمون‌ها ی استرس باشد.

خانم شما چرا آن‌قدر گریه می‌کنی؟
می‌خواهید بدانید که چرا خانم‌ها بیش‌تر از آقایان گریه می‌کنند؟ علتش این است که هورمون پرولاکتین که غدد اشکی را تحریک می‌کند و به نظر می‌رسد علت گریه باشد، به‌طور متوسط در خانم‌ها ۵ برابر بیش‌تر از آقایان است. اگر خانم ۱۸ ساله هستید، طبیعی است که بیش‌تر از جنس مخالف گریه کنید چون در سن ۱۸ سالگی پرولاکتین خون خانم‌ها ۶۰ درصد بیش‌تر از آقایان است.

اشک شوق
احساسات و هیجاناتی که اشک آدم را در می‌آورند، حتما" لازم نیست ناراحت کننده باشند. انسان‌ها برای بیرون ریختن و دور کردن احساساتی مانند ناامیدی، عصبانیت و حتی شادی و آرامش گریه می‌کنند. مثلا" بعضی‌ها در هنگام تجربه‌های زیبایی مانند تولد فرزند یا خرید ماشین مورد علاقه که رسیدن به آرزویی که به نظر خیلی دور بوده، گریه می‌کنند.

اشک بریز، توجه بگیر
همه‌ی ما می‌دانیم که گریه کردن آن هم از نوع احساسی‌اش باعث می‌شود که دیگران بیش‌تر به ما توجه کنند. ما از بچگی یاد گرفته‌ایم که با گریه کردن توجه دیگران را به خود جلب کنیم و گریه هر چقدر بلندتر باشد، توجه دیگران بیش‌تر جلب می‌شود. به عقیده‌ی دکتر سیمون‌مور استاد گروه روان‌شناسی دانشگاه متروپولیتن لندن، اشک یک ابزار اجتماعی است. اما اگر اشک فقط یک ابزار اجتماعی بود، هیچ‌کس در تنهایی و در خلوت خودش گریه نمی‌کرد. بنابراین به نظر می‌رسد، اشک ریختن و گریه کردن فواید طبیعی و جسمی دیگری هم داشته باشد.

چشم بادامی بیش‌تر اشک می‌ریزد
در فرهنگ‌های مختلف، راه‌های ابراز احساسات متفاوت است. در انگلستان افراد کاملا" خودشان را کنترل می‌کنند و تا جایی که می‌توانند احساسات‌شان را در جمع بروز نمی‌دهند‌. تنها اشکی که ممکن است در حضور جمع در این کشور ریخته شود، اشک ناشی از نتایج مسابقات فوتبال است. اما در عوض چشم بادامی‌ها تا دل‌تان بخواهد در حضور هم اشک می‌ریزند. در ژاپن، مردم با گریه کردن، خشم و عصبانیت را از بین می‌برند و هر وقت غم و غصه‌ای در زندگی‌شان پیش آید به قدرت اشک پناه می‌برند. آن‌ها برای رفع خستگی در یک روز کاری به جای آن‌که به یک باشگاه کاراته بروند، به کلوپ گریه می‌روند، دور هم می‌نشینند و یک فیلم غم‌ناک تماشا میکنند. کتاب‌ها و نمایشگاه‌های درام و هر چیزی که قابلیت سرازیر کردن اشک را داشته باشد هم در این کشور طرف‌دار زیادی دارد.