چطور اعتمادبه نفس کودکان را بالا ببریم؟

اعتماد به نفس به معنای خودبرتربینی یا بی نیازی از دیگران نیست، بلکه یعنی کودک خودش را ارزشمند بداند و احساس کند می‌تواند با تلاش، یادگیری و کمک گرفتن از دیگران از پس چالش‌ها بر بیاید. کودکانی که اعتماد به نفس سالم دارند، معمولاً احساسات خود را بهتر بیان می‌کنند، مسولیت پذیرتر هستند و در موقعیت جدید دچار اضطراب شدید نمی‌شوند. در مقابل، اعتماد به نفس پایین می‌تواند باعث ترس از اشتباه، وابستگی بیش از حد به تأیید دیگران و مقایسه مدام با همسالان شود.

مقایسه کردن کودک با دیگران، چه خواهر و برادر باشد و چه همکلاسی یا فرزند اقوام، یکی از عوامل جدی تضعیف اعتماد به نفس است. هر کودک توانایی‌ها، علایق و سرعت رشد متفاوتی دارد و مقایسه باعث ایجاد احساس ناکافی بودن و بی‌ارزشی می‌شود. به جای مقایسه با دیگران، بهتر است پیشرفت کودک نسبت به گذشته خودش مورد توجه قرار گیرد. این نکته به کودک کمک می‌کند روی رشد فردی تمرکز کند و به توانایی‌های منحصر بفرد خود باور داشته باشد.

دادن مسولیت متناسب با سن، یکی از راه‌های موثری در تقویت اعتمادبه‌نفس کودکان است. وقتی کودک مسولیتی را بر عهده می‌گیرد و آن را انجام می‌دهد، احساس توانمندی و مفید بودن در او شکل می‌گیرد. این مسئولیت‌ها می‌توانند بسیار ساده باشند، اما پیام مهمی را منتقل می‌کنند. اینکه کودک توان انجام کارها را دارد و مورد اعتماد است. مهم است که والدین اجازه دهند کودک کار خود را کامل انجام دهد، حتی اگر نتیجه بی نقص نباشد.

گوش دادن فعال به کودک و احترام گذاشتن به احساسات او، یکی از نیازهای اساسی رشد روانی است. وقتی کودک احساس کند حرفهایش شنیده می‌شود و احساساتش جدی گرفته می‌شود، تصویر مثبتی از خود در ذهنش شکل می‌گیرد. نادیده گرفتن احساسات یا کوچک شمردن نگرانی‌های کودک می‌تواند به تضعیف عزت نفس منجر شود. همدلی و همراهی عاطفی، پیام ارزشمندی را به کودک منتقل می‌کند.

کودکان بیش از آنکه از گفته‌های والدین یاد بگیرند، از رفتار آن‌ها الگو می‌گیرند. والدینی که با خودشان محترمانه برخورد می‌کنند، اشتباهاتشان را می‌پذیرند و در برابر شکست‌ها انعطاف دارند، الگوی مثبتی از اعتمادبه‌نفس سالم ارائه می‌دهند. این رفتارها به صورت ناخودآگاه به کودک منتقل می‌شود و نگرش او نسبت به خودش را شکل می‌دهد.